Wie lacht er niet die de puinhoop beziet?

Elke groep, elke organisatie komt weleens op het punt dat veranderingen onvermijdelijk zijn. En waarom? Vanwege denkbeelden als continuïteit, stabiliteit, veiligheid. We verkiezen structuur en duidelijkheid boven chaos en verwarring. We hopen en verwachten dat de toekomst een voortzetting van het verleden zal zijn. Met andere woorden: we bereiden ons voor op een oorlog die is geweest. Uiteindelijk haalt de werkelijkheid ons in, en wordt alles een grote bende. A big mess: precies wat we trachtten te vermijden. Zo komen we dan op het punt dat veranderen onvermijdelijk is.

Het allermoeilijkste van veranderen is te aanvaarden dat ‘dit het is’. Wanneer je probeert te veranderen omdat je iets níét accepteert, dus omdat het ‘onacceptabel’ is, dan zul je niet slagen. Pas wanneer je voor honderd procent de situatie aanneemt zoals deze is, kun je jezelf veranderen. Pas dan? Tsja.

Sta daarom bij faciliteren langer stil bij de actuele situatie dan bij de toekomstige. Wanneer deelnemers het eens zijn over hun situatie, doet het plan of de actie er niet meer toe. Dan blijkt bijvoorbeeld dat dat andere standpunt een creatief perspectief biedt. Dat de dwarsligger het spoor recht houdt. Dat het laten horen van de eigen stem meer telt dan het stemmen zelf. Wanneer we kunnen lachen om onze fouten, komt de toekomst dichterbij. Wanneer heb jij voor het laatst gelachen in een vergadering?

Deze bijdrage is geschreven door Jan Lelie.