Neem het maar eens wél letterlijk

Mensen zeggen niet wat ze bedoelen. Althans, dat dénken we. Want stiekem zit wat iemand zegt vol met aanwijzingen over wat iemand werkelijk bezighoudt.

Iemand die ergens mee zit, een probleem heeft, is vaak niet happig om dat te vertellen. Zeker niet in een eerste ontmoeting. Bewust of onbewust probeert iemand te verhullen waar hij precies mee zit. Maar het is als met de opdracht ‘Denk niet aan een roze olifant’: dat lukt ook niet.

Schrijf maar eens precies op wat iemand in de eerste paar zinnen van een ontmoeting zegt. Neem deze zinnen vervolgens letterlijk. Dan ontdek je hoeveel informatie die eerste zinnen al geven over wat er werkelijk speelt. Bijvoorbeeld:

  • Je bent voor een intake van een opdracht op bezoek bij een van de leden van het tweekoppige bestuur van een grote organisatie. Het bestuurslid zegt: ‘Neem plaats’, en een seconde later: ‘Nee, liever niet daar! Daar zit ik.’ Later blijkt dat hij de positie ingenomen heeft van de formele directievoorzitter, die het al een hele tijd niet meer voor het zeggen heeft in de organisatie.
  • Iemand is voor een sollicitatiegesprek voor het eerst bij je op kantoor en vraagt hoeveel boeken er wel niet achter je in de kast staan en of je die allemaal hebt gelezen. Later blijkt diegene er na tientallen jaren nog steeds veel moeite mee te hebben dat hij zijn studie niet afgemaakt heeft.

Het is niet makkelijk om in het begin van een ontmoeting goed waar te nemen wat de ander zegt. Je bent met de ontmoeting bezig. Probeer toch eens de eerste zinnen te onthouden of op te schrijven, en kom tijdens het gesprek eens terug op het woordgebruik of de strekking ervan. Het kan boeiende inzichten opleveren!

Dee bijdrage is geschreven door Larissa Verbeek.