Verwar plannen nooit met echt werken

De ondertekenaars van het ‘Manifesto for Agile Software Development’ stellen in dat document dat ze de voorkeur geven aan het behalen van resultaten boven documenteren. Dat geldt ook voor het document dat we ‘plan’ noemen.

Plannen werken niet. Hebben ze nooit gedaan. Mensen werken. De plannen dienen als leidraad, om te prioriteren, en vooral ook om in de praktijk de afwijkingen ten opzichte van het plan te meten.

Plannen volgen uit de planning. Plannen stellen niets voor; zij behelzen slechts een ordening van aannames. Het gaat bij het faciliteren van agile vooral om het naar boven krijgen van die aannames. Een afwijking van een plan wil niet zeggen dat het plan fout is, maar dat daarin een verkeerde aanname is gedaan. Net zoals je een theorie alleen kunt verwerpen door te bewijzen dat die onjuist is, zo zul je ook moeten bewijzen dat een plan niet werkt.

Bij agile faciliteren let je ook op ‘wat níét gezegd wordt’. Een aarzeling, een verandering van toon: ze kunnen erop duiden dat er een onbewuste aanname bestaat. Benoem je waarneming en onderzoek. Dat heet ook wel ‘waarderend onderzoeken’ (Appreciative Inquiry; AI). Vervolgens moet je kijken of je het bij het rechte eind had. Die toetsing vindt plaats tijdens de uitvoering: daar blijkt wat echt werkt. Zorg ervoor dat afwijkingen van een plan zo snel mogelijk bekend worden. Daarom faciliteer je ook op het versterken van het onderlinge vertrouwen. De plannen zijn mogelijk onbetrouwbaar, niet de mensen die ze maakten.

Deze bijdrage is geschreven door Jan Lelie.