Succes is goed, prijzen zijn verdacht

Ik zat in een zaal bij een succesvolle onderneming, op een soort feestje. De inleider, een beroemde journalist, vertelde dat succesvolle leiders vaak prijzen krijgen vlak voordat hun organisatie instort. Ook deze organisatie ontving die dag een prijs, en iedereen applaudisseerde blij, behalve ik. Ik had mijn bedenkingen. Twee jaar later was de zaak failliet.

Een organisatie emuleert de werkelijkheid, bootst de werkelijkheid na. Hoe beter de organisatie dat doet, hoe succesvoller. Hoe succesvoller, hoe sterker. En des te prestigieuzer de prijs.

Dit gebeurt echter tegen een verschrikkelijke prijs: hoe beter de organisatie, hoe moeilijker ze kan omgaan met veranderingen. Want ze ís de werkelijkheid niet, maar stelt haar vóór. Deze organisatie verkeert, zoals Nassim Taleb dat noemt, in een toestand van fragility: één onverwachte verandering in de werkelijkheid en de organisatie verdwijnt. Succes als de moeder van falen.

Houd hier rekening mee bij je workshop of sessie. Zorg dat er ruimte is om fouten te maken, je te vergissen, je handelen te veranderen. De kracht van een besluit zit in zijn flexibiliteit, niet in de rigiditeit.

Ik laat me aan het begin van een sessie vaak betrappen op het maken van een fout. Ik geef ze ook altijd eerlijk toe. Zo ‘weten’ de deelnemers dat fouten maken mag en dat we ervan kunnen leren. Wat ook goed werkt, is het proces prijzen en niet het resultaat. Zeg niet: ‘Dat is een goed idee’, maar iets als: ‘Dit loopt goed.’

Deze bijdrage is geschreven door Jan Lelie.