Hoe meer iemand spreekt, des te minder hij zegt

Tijdens een intake vroeg ik de opdrachtgever wat uit te leggen over zijn situatie. Ik kreeg een heel college, maar het werd me niet duidelijker waarover het ging. Kort samenvatten en doorvragen is dan de standaard techniek. Ik vroeg door, maar kreeg geen beeld. Woorden, woorden, woorden. ‘Waar gáát dit over?’, dacht ik. Ik schraapte mijn moed bij elkaar en gaf toe dat ik niet wist waar hij het over had. Tot mijn verbazing zei hij: ‘Ik weet het eigenlijk ook niet meer …’
Mensen hebben altijd overal verklaringen voor: redenen waarom ze iets gedaan hebben, waarom iets niet zal werken. We zijn getraind in verklaren en raken in de woordenvloed kwijt waar het echt over gaat. En daarom gaat datgene waar het echt om gaat niet over.
Wat in zulke gevallen kan helpen, is even te vertragen, bijvoorbeeld door te vragen naar de beelden die opkomen. Je schakelt dan over naar beeldspraak: ‘Als je dit zo hoort, welk beeld komt dan bij jullie op? Neem even twee minuten om dat op te schrijven.’ Door daarna de beelden met elkaar te vergelijken, krijg je sneller een plaatje van wat er werkelijk speelt, dan door nog meer woorden te verspillen.

Deze bijdrage is geschreven door Jan Lelie.