‘Double Bind’: vastlopen en uitrekken…

Groepen en hun leiders lopen regelmatig vast altijd vast in wat we een ‘double bind’ noemen. Er is dan veel beweging, maar geen vooruitgang. Door de tegenstelling tussen inhoud en relatie blokkeren zowel leider als groep. De groep verwacht soms van een leider een oplossing, maar die kan de groep alleen zelf uitvoeren. Groepen vervallen dan in herhaling van zetten, stille wanhoop, weerstand … We verliezen vertrouwen in elkaar.

Na verloop van tijd vraagt de verstandige leider er een begeleider bij. Dat kan een adviseur, coach of facilitator zijn. Zoals Peter Block in zijn boek Fawless Consulting al eind jaren tachtig schetste: het gaat bij dit begeleiden meer om het proces dan om de inhoud. De richtlijnen zijn:

  • Accepteer de situatie zoals ze is. Dit kan, door gewoon te vragen: ‘Hoe zit je erbij?’ Inventariseer de gevoelens en emoties.
  • Iedereen wil zich verder ontwikkelen. Ondersteun de ontwikkelingen bijvoorbeeld door te vragen wat iemand nodig heeft.
  • Onderzoek met elkaar de patronen. Hoe verzwakken en versterken we elkaar? Vaak hoeft er maar één ding te veranderen. Appriciative Inquiry kan hier behulpzaam zijn.
  • Stel met elkaar suggesties op, wat anders te doen en hoe te handelen, wanneer we – onvermijdelijk – van de weg afwijken.

Deze bijdrage is geschreven door Jan Lelie.