Creativiteit is een destructieve kracht die vraagt om angst, pijn en frustratie om tot volle bloei te komen.

Voor veel managers, coaches of adviseurs die optreden als facilitator is het begeleiden van een brainstorm een feestje. De energie in de groep neemt toe, humor komt los en de groep beleeft vaak en collectieve creatieve roes.

Hoewel een aantal ideeën ook best heel creatief zullen zijn, blijft de begeleider vaak teleurgesteld achter. Het wordt zelden een echt creatief proces met oplossingen in plaats van ideeën, omdat juist de pijn, de angst en de frustratie die de echte noodzaak van de brainstorm zijn, niet in het proces meegenomen mogen worden. Het moet immers wel leuk en constructief blijven.
Zolang creatieve sessies vanaf de start positief en opbouwend moeten zijn, zal er geen werkelijke creatieve doorbraak worden gerealiseerd.

Dat er een mens op de maan heeft gelopen heeft niets te maken met een verheven wens om de maan te leren kennen. De enige motivatie was om in de koude oorlog een belangrijke slag van de Sovjetunie te winnen. Geen romantisch verlangen de mensheid verder te brengen, gewoon oorlog als drijfveer. De Empire State building werd gebouwd vanuit frustratie door de grote crisis. De deltawerken uit angst voor een nieuwe watersnoodramp. Voorbeelden van grote creatieve prestaties waarvan de drijfveer niet ligt in het leveren van een bijdrage aan het verbeteren van de wereld, maar voortkomen uit angst en frustratie. Dat het resultaat mooi, groots en meeslepend is geworden is een neveneffect.

Een goede begeleider houdt daar rekening mee en forceert waar nodig een stap in het onaangename. Hij zorgt er voor dat ook de pijnlijke en destructieve kant een plaats kan krijgen in het proces en besteedt aandacht aan de angst, pijn en frustratie van de medewerkers. Pas als die benoemd zijn, worden er werkelijk meters gemaakt, dan komt de werkelijke creativiteit los en worden er echte oplossingen bedacht.
Of zoals Dylan Thomas zo treffend de twee zijden van de creatieve kracht beschreef:

The force that through the green fuse drives the flower
Drives my green age, that blasts the roots of trees
Is my destroyer.

Deze bijdrage is geschreven door Marc van Seters.